()

از دانشگاه تا صنعت

از دانشگاه تا صنعت راه پیچیده­ای وجود دارد که دلیل آن تقریبا واضح است؛ تعداد قابل توجه‌­ای از دانشجویان برگزیده که توانایی درخشش در صنعت را دارند، در فکر مهاجرت هستند. این موضوع نیروی محرکۀ فعالیت در بخش آکادمیک و نظری تحصیلات کارشناسی و تمایل به تدریس­یاری دروس تخصصی، کلاس‌­های نرم‌­افزاری و آزمایشگاه ­ها برای تقویت رزومۀ تحصیلی است. این فرایند به مرور زمان دانشگاه را در بخش نظری پیشران، و در تهیۀ نیروی لازم برای صنعت ناتوان کرد. چیزی شبیه به بقای اصلح در نظریه تکامل! دلیل دیگر این موضوع راحت­‌طلبی مجموعۀ دانشگاه از دانشجو تا استاد است. طبیعی است که تحلیل نظری یک پدیده آسان­تر و ارزان­تر از درک و استفاده از آن به صورت حقیقی است. اما آیا مهندسی چیزی غیر از استفاده از این علم نظری به مانند ابزار برای بهره­برداری از جهان حقیقی است؟

چه با قصد اپلای و مهاجرت و چه با قصد ماندن، صنعت بخش جدایی ناپذیر زندگی یک مهندس است که دیر یا زود با آن روبه‌­رو می­‌گردد. تعداد زیادی از دانشجویان این تغییر را بسیار دشوار می­‌بینند که کاملاً قابل درک است. در شرایطی که حتی صنعتی‌­ترین دانشگاه­‌های کشور ارتباط کافی با صنعت ندارند، دانشجو ماده خامی است که پس از 12 سال تحصیل در مدرسه و حداقل 4 سال در دانشگاه، باید به این مرحله جدید از زندگی حرف‌ه­ای خود وارد شود. من در این مقاله تجربه خود را به عنوان یک دانشجوی مهندسی مکانیک دانشگاه امیرکبیر از ورود به صنعت بیان می­‌کنم و امیدوارم که این مقاله سهم کوچکی در آگاهی نو دانشجویان از آنچه پیش­روی آنهاست داشته باشد.

از دانشگاه تا صنعت
از دانشگاه تا صنعت

توقع خود را پایین بیاورید

“به یک ایلان ماسک 20 ساله نیازمندیم. سه ماه کارآموزی و در صورت رضایت، شما را تشویق می­‌کنیم و از آن پس حقوق و مزایا به شما تعلق می­گیرد.”

اگر در مدرسه، منطقه یا شهر خود جزء بهترین­‌ها بودید یا در یکی از بهترین دانشگاه­‌ها درس خوانده‌­اید، شاید احساس می­‌کنید که پس از این همه سال تلاش و زحمت، در بالاترین طبقه برج و در یک دفتر مجلل برای شما محلی آماده شده است تا دانش نظری خود را عرضه کنید. باید به شما بگویم که متأسفانه این تصور درست نیست! تمام موارد ذکر شده نظیر دانشگاه، معدل و … تنها شانس شما را برای ورود به صنعت افزایش می‌­دهد، اما همانطور که ذکر شد، مهندسی در جهان حقیقی صورت می­‌گیرد. شما باید دانش خود را به صنعت ثابت کنید زیرا از اولین لحظه پس از استخدام، شما وارد نظامی شده‌­اید که بر مبنای پول و سرمایه استوار است. در این نظام، جواب غلط نمره از شما کم نمی­‌کند بلکه سرمایه شما را به باد می­‌دهد. پس این موضوع که صاحبان سرمایه برای اعتماد به شما به زمان نیاز دارند نباید شما را آزرده­‌خاطر کند. کارآموزی یک تبادل دو طرفه است که شما در قبال کسب دانش عملی، انرژی و زمان خود را در اختیار کارفرما می­‌گذارید. در مورد آن عبوس نباشید بلکه تلاش کنید با حداکثر بهره‌­برداری، زمان آن را به حداقل برسانید تا زودتر به تصورات خود در دوران دانشجویی و آن دفتر مجلل نزدیک شوید.

توقع خود را پایین بیاورید
توقع خود را پایین بیاورید

بازار، بازار و بازار

بازار قلب تپنده صنعت است. عدم توجه به ظرفیت آن، طراحی شما را به اندازه­ی غیر عملی می­‌کند که انگار از اول همچین طرحی وجود نداشته است و تمام این زمان و انرژی برای هیچ بوده­ است. بسیاری از تعاریف مهندسی بر پایه بهینه­‌سازی هزینه‌­ها استوار است. این بهینه‌­سازی به طور مستقیم با بازار در ارتباط است و بسته به کشور و منطقه‌­ای که شما در آن حضور دارید، حدود مواد و متریال مصرفی، روش­‌های ساخت، امکانات انسانی و … را مشخص می­‌کند. در این مورد از تجربه شخصی خودم برای شما مثال می­‌زنم. برای طراحی یک مجموعه مونتاژی، با فرض اینکه واشر یک تجهیز ساده است و هر نوع واشری در بازار یافت می‌­شود (!)، از یک نوع واشر پلاستیکی با هدف عدم ایجاد خط و خش روی اجزا استفاده کردم. طراحی جلو رفت و دو ماه بعد، وقتی زمان تهیه‌­ی قطعات فرارسید، متوجه شدم که واشر پلاستیکی در آن ابعاد تنها از چین با قیمتی بسیار بیشتر (در آن مقیاس تولید) وارد می­‌گردد و به طور کلی تنها برای مصارف خاص است (این اتفاق مربوط به دو سال پیش است). مجبور شدم به دو ماه قبل برگردم و این بار و پس از آن به طور کلی، هر طراحی را با هماهنگی با بازار، از کوچکترین قطعات نظیر واشر، تا قطعاتی مثل گیربکس و موتور و … انجام دهم. شما این اشتباه را انجام ندهید! هیچ زمانی نخواهد آمد که تمام قطعات، روش­های ساخت و …. به فراوانی و با قیمت یکسان در دسترس طراح باشند، پس از همان ابتدا باید طراحی را با این شرایط هماهنگ کرد و این چیزی است که در دانشگاه به شما یاد داده نمی­‌شود و یا به اندازه کافی بر حساسیت و اهمیت آن تاکید نمی­‌شود.

بازار حسن آباد تهران
بازار حسن آباد تهران

کار گروهی اجتناب ناپذیر است

از مشکلات بزرگ دانشگاه برای قشر کثیر از دانشجویان، تعامل با گروهی از افراد با خلقیات و توانایی­‌های متفاوت در راستای یک هدف مشخص است. صرف وجود تجربه‌­های ناموفق یا دشوار و عدم تمایل به کار گروهی موضوعی نیست که اصل قضیه را تغییر دهد: امروزه تقریباً هیچ سیستم بزرگی بدون حضور مهندسان رشته‌­های مختلف شکل نمی‌­گیرد یا توسعه نمی‌­یابد. در دنیای امروز نه تنها تعامل مهندسان مختلف یک رشته، که تعامل مهندسان رشته­‌های مختلف امری لازم و ضروری است. این تعامل هسته اصلی فرایند است و هرچه قدرتمندتر باشد، فرآیند نتیجه بهتری خواهد داشت. ظرفیت کار گروهی یک استعداد نیست که کسی آن را داشته باشد یا خیر؛ این موضوع باید در مدارس و دانشگاه­‌ها آموزش داده شود اما در حقیقت حداکثر کاری که در خصوص آن انجام می­‌شود، درخواست از دانشجویان یا دانش‌­آموزان برای تشکیل گروه­ و کار بر روی یک پروژه خاص است. این اتفاق اغلب به تقسیم کار و نه کار گروهی منجر شده و تعامل بین اعضا را از بین می­‌برد.

از طرفی مسئولیت‌­های کار گروهی در دوران دانشگاه ناچیز، اما در صنعت سنگین است. در دانشگاه تنها موردی که اعضا را به گروه و مسئولیت پذیری مقید می­کند، شخصیت حرف‌ه­ای آنهاست. دلیل آن این است که چه با نمره 20، چه با 15 و چه با 10 می‌­توان یک درس را قبول شد؛ از طرفی ممکن است هم‌گروهی شما اولویت­‌های دیگری برای زمان کاری خود داشته باشد که روی کیفیت کار خروجی او تاثیرگذار باشد. اما در صنعت، شما قراردادی مبنی بر گذراندن ساعتی مشخص در یک محیط و تحویل یک پروژه در سطح مشخصی دارید و باید به رئیس گروه یا پروژه پاسخگو باشید. لذا اثرگذاری موارد ذکر شده کمتر و کمتر می­‌شود. خوب است که این مسئولیت پذیری در دانشگاه و در شخصیت هر فرد تجلی یابد تا دانشجویان با کسب این توانایی آماده ورود به صنعت گردند.

کار گروهی اجتناب ناپذیر است
کار گروهی اجتناب ناپذیر است

اعتماد به نفس داشته باشید

چه چیزی از دانشگاه هاروارد یک دانشگاه فوق­‌العاده می­‌سازد؟ ساختمان­‌ها و تجهیزات آزمایشگاهی؟ سیستم­‌های کامپیوتری؟ اساتید؟ موارد ذکر شده تا حدودی صحیح هستند اما هرگز به پاسخ اصلی نزدیک نخواهند شد؛ اگر یک دانشگاه جایگاه بالایی دارد به علت هسته اصلی آن یعنی دانشجویان است. این دانشجویان هستند که به این ساختمان­‌ها و تجهیزات شخصیت می‌­بخشند. انرژی هسته‌­ای که روزی برای قتل عام استفاده شد، امروزه درصد قابل توجه‌­ای از تولید برق جهان را به خود اختصاص داده است. این افراد هستند که به امکانات و تجهیزات شخصیت می‌­بخشند و بهترین کاربرد را از آنها استخراج می­‌کنند. شما نیز یکی از این افراد هستید. اگر شما در دانشگاه خوبی درس می­‌خوانید یا محل کار خود را فوق­‌العاده می­‌دانید، این یک نعمت برای شما نیست، بلکه شما برای دانشگاه و محل کار خود نعمت هستید. اگر به تازگی وارد صنعت شده‌­اید و احساس می­‌کنید دانش کمی دارید یا شایستگی کافی را ندارید باید بدانید که هیچکس در آغاز همه چیز را نمی‌­دانست و هیچکس نیز در پایان همه چیز را نمی­‌داند. مهندس شخصی است که به دنبال حل مسائل می‌­رود و برای یافتن پاسخ­های متفاوت تلاش می­‌کند؛ این چیزی است که شما را شایسته حضور در یک محیط عالی می‌­کند، فارغ از اینکه چه تعداد نرم­‌افزار بلد هستید یا در کجا درس خوانده­‌اید. موارد ذکر شده همه به دنبال این شخصیت حاصل می‌­شوند. پس پاسخ خود را به مسائل از “نمی‌­دانم” به “نمی­‌دانم اما خواهم فهمید” تغییر دهید!

اعتماد به نفس داشته باشید
اعتماد به نفس داشته باشید

شبکه سازی

شما هر روزه در دانشگاه با اساتید، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترا ، مسئولان آزمایشگاه­‌ها و … در ارتباط هستید. تعداد قابل توجه‌­ای از اساتید، به خصوص در دانشگاه­‌های برتر، در صنایع بزرگ مشغول به فعالیت هستند. بخشی از آنها نیز خود صاحب صنایع و یا عضو هیئت مدیره‌­اند. اغلب دانشجویان کارشناسی ارشد یا دکترا یا شاغل هستند و یا تجربه‌های یک یا دو ساله از حضور در صنعت، در بین مراحل تحصیل خود دارند. آزمایشگاه­‌های هر دانشکده نیز مسئولانی دارد که سال­‌ها تجربه کار با تجهیزات صنعتی را دارند. ارتباط با تمامی این افراد در دانشگاه به سادگی برقراری یک قرار ملاقات با یک دوست یا همکار است. در حالی که یک مشاوره سی دقیقه‌­ای راجع به یک روش ساخت یا یک فرآیند طراحی در صنعت هزینۀ خود را دارد. پس شایسته است مادامی که دانشگاه حضور دارید، دانش خود را افزایش بدهید و از این امکانات رایگان استفاده کنید. فایده دیگر این نوع شبکه سازی را در آینده و زمانی که به سطح مشخصی از مهارت برسید، خواهید دید. در طول چهار سال علت فعالیت­‌های داوطلبانه شما برای یادگیری مطالب صنعتی، شبکه­‌ای از افراد شایسته نظیر اساتید، مسئولان آزمایشگاه­‌ها و … شما را به عنوان فردی علاقه­مند و کوشا به خاطر خواهند سپرد و در مناسبات کاری و موقعیت­های شغلی، معرفی خواهند کرد.

شبکه سازی
شبکه سازی

هدف تمام مواردی که بیان شد، آماده‌­سازی دانشجویان برای ورود هر چه قدرتمندتر به صنعت است. در نهایت این اراده، پشتکار و از همه مهم­تر علاقه شماست که سرعت یادگیری و پیشرفت شما را مشخص می‌­کند. در این مقاله تنها کاتالیزورهایی برای افزایش سرعت این فرآیند بیان گردید که امیدوارم هرچند به مقدار ناچیز، اما به کمک شما بیایند. همچنین تمام موارد ذکر شده تجربۀ نویسنده از ورود به صنعت بود و هیچ قانون فراگیری وجود ندارد.

مهندس علیرضا ذاکری مطلق
مهندس علیرضا ذاکری مطلق

نویسنده:

مهندس علیرضا ذاکری مطلق

دانشجوی مهندسی مکانیک دانشگاه امیرکبیر

(برای مطالعه بیشتر روی نام یا تصویر ایشان کلیک کنید)

امتیاز دهید

میانگین امتیازها / 5. رای شما ثبت شده است.

اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهید